Bezradne rady od parady

rady_od_parady

Dali nam dyrektorom rady. Nazwali je programowymi. Państwowe instytucje muzealne posiadają rady powiernicze, mające znacznie większą władzę nad instytucjami niż te programowe. Zapytany jednak zostałem o mój pogląd na rady programowe i ich wpływ na funkcjonowanie instytucji, więc o nich niniejszy post.

Rady programowe – tam gdzie one są – to zazwyczaj grono fachowców powoływanych przez dyrektora instytucji z woli samorządu, jeśli takowa jest wyrażona w statucie. Są to ciała powoływane na kadencje, radni zazwyczaj swe funkcje pełnią społecznie. Pomiędzy dyrektorem instytucji, a radą nie zachodzi żadna zależność służbowa, stąd rady nie mogą ingerować w pracę dyrektora. Mogą mu doradzać lub opiniować jego działania organom samorządu.

Kiedy zarządzałem Bytomskim Centrum Kultury, w radzie programowej zasiadali profesorowie i artyści, których sam zaprosiłem, członkowie zaproponowani przez prezydenta oraz jego zastępczyni. Był to organ, który jednocześnie opiniował dla samorządu, jak i udzielał rady mnie jako dyrektorowi. Jednakże posiedzenia rady były także zamkniętym forum dyskusji o misji instytucji i poszczególnych aspektach jej działalności. Dyskusje były żywiołowe, zaś wnioski konstruktywne. Powstawał z nich protokół i rekomendacje dla samorządu.

W obecnej mojej instytucji (SILESIA FILM) rada programowa jest organem opiniodawczym dla samorządu, a konkretnie dla zarządu województwa. Dyskusje są mniej żywiołowe, ale za to równie merytoryczne. O ile w BCK dyskutowaliśmy o słuszności bądź nie pewnych rozwiązań, konkretnych projektach i ich implikacjach dla rozwoju miasta, radzie SILESIA FILM przedstawiam sprawozdania, relacjonuję wykonanie planów merytorycznych i odpowiadam na szczegółowe pytania. Rada podejmuje uchwały opiniujące sprawozdania i plany, zgłasza wnioski i rekomendacje. Powstaje z tego protokół dla samorządu.

Pracom rad przyglądam się także od kilku lat jako członek Rady Muzeum Śląskiego. Tu także dyskutujemy, czasem spieramy się, analizujemy sprawozdania i plany dyrekcji (włącznie z planami finansowymi). Kiedy na ustawowo zagwarantowanej niezależności programowej instytucji politycy dokonali gwałtu (pisałem o tym już na tym blogu), wyrzucając przy okazji dyrektora (dziś nazywają to samoczynnym wygaśnięciem kadencji), rada muzeum była pierwszym i jednym z nielicznych obrońców tej programowej niezależności. Rada wtedy nie tylko opiniowała, ale także apelowała o umiar i rozsądek do polityków, stała na straży kuriozalnego konkursu na nowego dyrektora i wykluczenie starego, niektórzy jej członkowie ostentacyjnie rezygnowali z członkostwa.

Co wspólnego mają te wszystkie rady? Otóż rad, wniosków i rekomendacji tych rad politycy nie słuchają, pomimo tego, że je sami powołują w statutach instytucji. Nie przypominam sobie, aby któraś z rekomendacji rady BCK została przez ówczesny samorząd uwzględniona. Rada programowa mojej obecnej instytucji jest na tyle nieważna dla samorządu, że kiedy za 2014 r. nie dostarczono do urzędu jej protokołów i uchwał, nikt do dziś się nie upomniał o nie. Kiedy Rada Muzeum Śląskiego własną piersią broniła niezależności programowej muzeum i apelowała o prymat prawdy historycznej nad historyczną polityką, ówczesny marszałek miał trudności ze znalezieniem czasu na spotkanie z przewodniczącą rady – wybitną i zasłużoną profesor. Politycy o radzie przypomnieli sobie dopiero wtedy, kiedy trzeba było na użytek publicznego wytłumaczenia zaopiniować pomysł połączenia Muzeów Śląskiego i Górnośląskiego, do którego ostatecznie nie doszło.

Tak więc w świecie kultury instytucjonalnej, możemy powiedzieć, że funkcjonuje w niej istny kraj rad, by nie rzec: związek radziecki. Z taką samą skutecznością i poważaniem, jak w prawdziwym ZSRR.

Reklamy

1 komentarz do “Bezradne rady od parady

  1. Pingback: Autonomia instytucji kultury. Czy jeszcze istnieje? | PRokultura

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s